Aküler

0d9b8b539eba48f57445bac7b916b4b47e12aba89e007_570Aküler ya da akümülatörler, dünya üzerinde en fazla kullandığımız enerji çeşidi olan elektrik enerjisini bize sunan cihazlardır. Bünyelerinde barındırdıkları sistemle, depoladıkları kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek bize ışık, soğuk/sıcak hava, güç, hareket, çekiş gücü, püskürtme, ses ve görüntü sağlarlar.

Bir akünün görevi DC ile çalışan sistemleri beslemek, varolan sistemlerdeki ani gerilim değişimlerini önlemek ve sistemin devamlılığını sağlamaktır. Otomobillerimizde ilk marşı basacak enerjiyi üretmek, şarjlı matkaplarımıza dönme hareketini kazandırmak, küçüklerin hevesle sürdükleri akülü arabalara güç vermek akünün görevidir.

Akünün kullanım alanları;

  • Elektronik teraziler ve ölçüm sistemleri
  • Akülü arabalar başta olmak üzere elektronik oyuncaklar
  • Elektronik matkap ve el aletleri
  • Işıldaklar ve şarjlı el süpürgeleri
  • Portatif TV’ler, kameralar
  • Elektronik test cihazları
  • UPS’ler
  • Alarm ve acil durum sistemleri
  • Telefon santralleri, telsizler
  • Güneş ve rüzgar enerjisi sistemleri, santraller
  • Tıbbi cihazlar
  • Tarımda kullanılan ilaçlama makineleri
  • Mazot pompaları
  • ve tabiki otomobiller, elektrikli bisikletler akünün başlıca kullanım alanlarıdır.

Bunların yanında askeri uygulamalarda, acil durum cihazlarında sıklıkla akü kullanımı tercih edilir. Akünün icadı 1800’lere dayanır ve bu teknolojide ilk taşı koyan Alessandro Volta’dır. Size tanıdık geldi mi? Evet! İlkokulda hemen hemen herkesin aklında yer etmiştir: Volta Pili. Pil, aslında akünün temelidir diyebiliriz. Belirli kimyasallardan oluşan bir çözeltinin içerindeki elektrotlar ve bunların aralarında transfer olan elektronlar…

Akünün çalışması pilin çalışma mantığının bir kopyasıdır fakat pile göre daha komplex bir yapıya sahiptir. Akü içerisinde yine bir çözelti bulunur. Elektrot görevi gören bu çözelti içerisinde plakalar, ayırıcılar ve perde vardır. Akü hakkında eğlenceli video için şu linkten yararlanabilirsiniz: http://www.youtube.com/watch?v=oqLww7AFt20

Yasal olarak üretilen her akünün üzerinde kapasitesi, V (Volt) ve Ah (Amper-Hour) bilgisi yazar. Akünün üretebildiği Volt plakalarında gizlidir. Örneğin şehir için kullandığımız binek arabaların aküleri her biri 2 Volt üretebilen 6 adet plakadan oluşur. Toplamda 12 Volt sağlarlar. Akü içerindeki plakaların cinsine göre ürettikleri gerilim değerlerinde farklılıklar oluşur. Örneğin kurşun plakalar 2 Volt sağlarken Nikel-Kadmiyum ve Metal Hibrid plakalar 1.2 Volt gerilim verirler.

Aküler genellikle 6-12-24 Volt’luk kutularda üretilirler. Kullanım alanlarına ve ihtiyaçlara göre akünün gerilimi belirlenir. Araçlarımızda genellikle 12 V aküler kullanılırken, kamyon ve ağır iş makinelerinde 24 V hatta 96 V’lik akülerin de kullanımı mevcuttur. Oyuncak akülü arabalar, ışıldaklar 6 V akü kullanırlar. İlaçlama makineleri, mazot pompaları, elektrikli bisikletlerde 12 V’lik aküler mevcuttur. Şarjlı matkaplarda performansa göre 3,6-12-14,4-18 V vb. değerlere sahip aküler kullanılır.

İnsanoğlunun şu anki teknolojisiyle üretebildiği her cihaz gibi akülerin de soğuk ve sıcak havalarda/ortamlarda belirli dayanıklılık seviyeleri vardır. Aşırı soğuk havalarda akü içerisindeki kimyasal çözeltinin faaliyeti yavaşlar. Akü yüksek akım sağlamaya devam etmek ister. Fakat sıcaklık düştükçe sistemin direnci artar. Bu sebepten dolayı aküde voltaj düşmeleri meydana gelir. Sistemin lineerliği bozulur.

Aşırı sıcaklarda ise akü içindeki kimyasalın faaliyeti hızlanır. Bu faaliyetin hızlanması da akü ömrünü kısaltacaktır.

Peki bir aküden neler beklenir sorusuna karşılık verilen cevaplar nelerdir?

  • Akünü çalıştığı sisteme yüksek verimde akım vermesi istenir.
  • Araç aküleri için çeşitli motorlarla uygun çalışması beklenir.
  • Aşırı soğuk ve sıcak havalarda çalışmaya devam etmesi istenir.
  • Darbelere ve sarsıntılara karşı dayanıklı olması istenir.
  • Akünün güvenli ve kullanışlı olması beklenilir.

Renkli günler…

Yararlanılan Kaynaklar
  1. Akümülatör, http://en.wikipedia.org/wiki/Rechargeable_battery, 14.10.2013
  2. Akümülatör Eğitim El Kitabı, http://www.yigitaku.com/images/gallery/media/image/teknikdosyalar/tekniktr.pdf, 14.10.2013
  3. http://www.energymustang.com/aku-6v-aku-12v, 15.10.2013
  4. Atık Pil ve Akümülatörlerin Yönetimi, http://www.cygm.gov.tr/CYGM/Files/yayinlar/kitap/pilaku.pdf, 15.10.2013
  5. Alessandro Volta, http://tr.wikipedia.org/wiki/Volta, 15.10.2013
  6. Görselin alındığı adres: http://www.eba.gov.tr/gorsel/bak/0d9b8b539eba48f57445bac7b916b4b47e12aba89e007

DMX nedir?

Merhabalar,

Bu yazı DMX nedir, ne işe yarar gibi sorulara yanıt olması açısından yazılmıştır. DMX yani Digital Multiplex, tek kablo üzerinden sinyal göndermeye dayalı bir data protokolüdür. DMX, ışık ile ilgili cihazları, parçaları, dimmer-ların kontrolü sağlar. Endüstride, eğlence sektöründe özellikle DMX 512 olarak adlandırılan protokol sıklıkla kullanılır. Arama motorlarında “DMX” ismi ile ufak bir araştırma yaparsanız sıklıkla gece klüpleri, barlar, salonlar, tiyatro sahneleri gibi toplumun sürekli ziyaret ettiği yerlerin resimlerini ve videolarını göreceksiniz. Yazımın devamında DMX512 üzerinden anlatmaya devam edeceğim.

DMX512, adında belirtildiği gibi 512 kanala sahiptir ve bu sayı kadar cihaz ile iletişim sağlayabilir. Bu protokol asenkron seri dijital data protokolüdür.

DMX512 protokolünü kullanan cihazlar arasında daisy-chain topolojisi kurulur. Bu topoloji ile ilgili Wikipedia üzerinde şu yazıdan ya da bu yazıdan bilgi alabilirsiniz. Ve bu protokol Master-Slave yapısındadır. 1 master DMX controller, 1 slave Dimmer ve bir lamba ile basit bir DMX yapısı kurulur.

1

Veya 4 kanallı bir dmx decoder ile 4 adet ışık kaynağını yönetebilirsiniz.

2

Ya da 0 ile 255 arasında hassas olarak ayar yapabileceğiniz 8 adet düğmelerinizle, daisy-chain topolojisi kullanarak 8 farklı ışık kaynağını işleyebilirsiniz.

3

DMX512 konnektörleri 5 pinlive 3 pinliolmak üzere iki çeşittir. Piyasada sıklıkla kullanılan 3 pinli olanlardır. Bu pinlerin bir tanesi “DATA -“, biri “DATA+”, diğeri ise “GROUND” pinidir.

4

DMX 512 protokolünde iletim hızı 250 kHz’dir. Minimum DMX paketi boyutu 5700 bittir. Her saniyede minimum 44 DMX paketi gönderilir.

Daha ayrıntılı bilgi için şurayı ziyaret edebilirsiniz.

Renkli günler…

Arduino ile Sıcaklık ve Motor Kontrolü Uygulaması

Merhabalar,

Son zamanların trendi Arduino ile yapılan çok sayıda projelerden en çok rağbet göreni ve endüstriyel ortamlarda en çok kullanılan iki uygulama vardır. Bunlardan birisi sıcaklık kontrolü, bir diğeri de motor kontrolüdür. Bu çalışmada bu iki uygulamanın birleştirilmiş bir şeklini bulacaksınız. Aşağıda anlatılan ve kullanılan komponentler ve Arduino Uno sıcaklık ve motor kontrolü uygulamaları denizinden sadece bir damladır. Yapacağınız çalışmalarda bir fikir vermek amacımdır.

Renkli günler…

Image

Yükselteçler

Merhabalar,

Yükselteçler hakkında çeşitli kaynaklardan derlediğim bilgileri birleştirdim. Umarım senin de işine bir yerlerde yarar sevgili okuyucu. Dökümanı indirebilir, çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Renkli günler…

Yukseltecler

Acer EeePc Güç Kablosu Tamiratı

Merhabalar,

Geçenlerde elime güç kablosu hasar görmüş Acer marka bir EeePc geçti. Malum güç kablosu hasar görünce bilgisayar bir türlü şarj olmuyordu. Ürünün garantisinin dolduğunu öğrenince dedim ki: “Ben bi el atsam da uğraşsam olmaz mı?” 🙂

Bu yazımda size güç kablosu tamir etmeyi anlatacağım. Güç kabloları, tek amacı olan, aldığı gücü kullanılan alete ileten bir kablodur. Bu kablolar üreticiden üreticiye farklılık gösterebilir ama genel özellikleri hemen hemen aynıdır. İnce ince bakır yada özel iletken metalden bir sürü telin etrafına bir plastik, plastik kablonun etrafında yine iletken minik teller ve onlarında üzerine dış kablo. Ben içteki iletken tellere 1. iletimler, onların dışındakine 2. iletimler ismini vereceğim.

Kablomuz hasar görünce doğal olarak 2. iletimler kopuyor, daha sonra 1.iletimler kopuyor. Bu kabloyu tamir etmek için elimizde bulunması gereken malzemeler:

1- Yan keski

2- Havya-Lehim

3- Elektrik bandı

4- Dikkatli gözler

Kablonun hasar gördüğü noktadan yaklaşık 1-1.5 cm. uzaklıklarda yan keski ile kabloyu dikkatlice kesin. Kestiğiniz zaman zaten kablo içini göreceksiniz. Şimdi bu temiratta en çok özeneceğiniz noktaya geldiniz. Kabloyu soymak. Yan keski ile kibarca kablonun dışını kesin ama 2. iletime zarar vermeyin. Burada vereceğiniz zarar kablonun iletim yapmamasına neden olur. Ve dikkatli kesmezseniz kabloyu tekrardan ve geriden aynı işleme tabii tutmak zorunda kalırsınız. 2. iletimi ortaya çıkardığınızda onun iç plastik kabloya sarılmış olduğunu göreceksiniz. Şimdi onları parmaklarınızla bir tarafta düzgünce toplayın.

Sıra geldi 1. iletime ulaşmaya. Yukarıdaki işlemin aynısını iç plastiği soymak için uygulayın. İşte 1. iletime de ulaştınız. O zaten toplu bir şekilde duruyor olacak. Bu işlemleri 2 kestiğiniz kablo ucuna da uygulayın.

Artık lehimleme zamanı. Alın lehimi havyayı elinize, başlayın ısıtmaya. 2. iletimi 2. iletimle, 1. iletimi de 1. iletimle arasını dikkatlice ve kablonun gidişatına göre lehimleyin. Lehimleme işlemi bittikten sonra elektrik bandı ile sıkıca bağlayın. 1. iletimle 2. iletimin birbirine temas etmesine izin vermeyin.

Ve geldik test zamanına. Elektrikle çalıştığımız için kabloyu kesinlikle plastik yerlerinden tutun ve tamirat yaptığınız kısmı elektrik bandı ile iyi yalıttığınızdan emin olun. Fişi takın bilgisayara kablonuzu takın. Şarj ışığının yanması içinizde zafer duygularını coşturacak. 🙂 Yanmazsa da üzülmeyin, denemekten vazgeçmeyin.Tekrar açın, kesin, lehimleyin, iletimi sağlayın. (Not: Bu makale tamamen kendi tecrübemden oluşturulmuştur. Acer marka EeePc’nin güç kablosu işlemlerde kullanmıştır. Yaptığınız işlemlerde sorumluluk tamamen size aittir.)

Renkli çalışmalar…