HDMI nedir?

Bilgiyi elde etmek ve onu iletmek, insanoğlunun İlk çağlardan günümüze kadar gelen varoluş süresinde öncelikli amaçlarından birisi olmuştur. Önceleri dumanla, sonra hayvanları kullanarak, daha sonra ışıkla, telefonla, radyoyla, televizyonla bir yerdeki bilgiyi bir yere iletmeye çalıştık. Ve hala elimizdeki verileri daha hızlı, daha fazla, daha güvenli nasıl gönderebilirz sorusuna çeşitli cevaplar arıyoruz, varolan sistemleri optimize ediyoruz ya da yeni yöntemler geliştiriyoruz.

Çok geriye değil, 80’li yıllara bakacak olursak hayatımızda siyah-beyaz yayın yapan televizyonlarımız vardı. Ki bu televizyonlarımızda sadece tek bir kanal izleyebiliyorduk. Evlerde büyük radyolarımız vardı. 90’lı yıllara geldiğimizde evlerdeki radyolar ellerimize sığdı, televizyonlar renklendi, birçok kanal eklendi. 2000’li yıllara geldiğimizde ise kablolu veya uydu antenli televizyonlarımız ile balkonlara, çatılara beyaz çanaklar yerleştirdik. Radyolar da artık daha uzun mesafelerden daha net bir şekilde sesleri duymamızı sağlıyorlardı.

İşte bu gelişmeler ışığında 2003 yılında hayatımıza yeni bir teknoloji dahil olmaya başladı. HDMI, yani yüksek çözünürlüklü çoklumedya arayüzü.

HDMI (High Definition Multimedia Interface), ses ve görüntü verilerini sıkıştırmadan, dijital olarak aktarılması için geliştirilmiş bir standarttır. HDMI sayesinde ses ve görüntünün daha canlı ve daha az bozulmaya uğrayarak karşı tarafa iletilmesi amaçlanmaktadır.

HDMI teknolojisini kullanabilmek için sadece HDMI standardının yapısına uyumlu tasarlanan cihazlara ve veri iletimini sağlayan HDMI kablolara ihtiyaç vardır. www.hdmi.org’un  verilerine göre 2011 yılı sonu itibariyle dünyada 2 milyar HDMI standardını destekleyen ürün vardır ve bu rakam yeni üretilen ürünlerle sürekli artmaya devam etmektedir. Günümüzde üretilen bilgisayarlar, televizyonlar hatta akıllı telefonlar HDMI’yı desteklemektedir.

hdmi-1

Resim 1 : HDMI versiyonlarının çözünürlük bazında gelişmesi

Görüntü/ses iletiminde önceleri VGA ve DVI standartları kullanılıyordu. Ekran boyutları ve istenen çözünürlük seviyeleri arttıkça bu teknolojiler sınırlarına ulaşmaya başladılar. HDMI standardı analog video standartlarına yeni bir çözüm olarak dijital bir standart olarak tasarlandı. HDMI standardı, tek bir kablo çözümü ile hem HD video, hem de surround ses deneyimi sunar.

Bu iletim, analog iletim yapan VGA ve dijital iletimi destekleyen, gerekli durumlarda VGA’nın analog veri iletimini dijitale dönüştürebilen DVI standartlarının aksine tamamen dijitaldir. İletimin dijital olarak yapılması da VGA ve DVI standartlarına göre daha yüksek kalitede çözünürlük ve daha iyi bir ses deneyimi sunar.

HDMI standardının kullanıldığı yerler;

  • HD televizyonlar
  • Ev sinema sistemleri
  • DVD, Blu-Ray oynatıcılar
  • Oyun konsolları
  • Cep telefonları
  • Fotograf makinalarıdır.

Günümüzde Nvdia, ATI gibi ekran kartı üreticileri, Intel, AMD gibi mikroişlemci üreticileri, Dell, HP, IBM, Lenovo, Asus, Apple ve daha birçok bilgisayar üreticisi HDMI standardını desteklemekte, yeni üretilen ürünlerinde HDMI portlarını ürünlerine eklemektedir.

hdmi-2

Resim 2: HDMI pin yapısı

HDMI standardının pin yapısı yandaki şekildeki gibidir. HDMI portu 19 pinlidir. 15 pinli VGA ve 29 pinli DVI portlarına göre daha incedir.

 

 

hdmi-3

Resim 2: HDMI pin yapısı

HDMI 1.0 standardı Aralık 2002’de tüketici elektroniğinde kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra HDMI 1.1 versiyonu Mayıs 2004’te, HDMI 1.2 Ağustos 2005’te, HDMI 1.2a Aralık 2005’te, HDMI 1.3 Haziran 2006’da, HDMI 1.4 Mayıs 2009’da ve yeni sürüm HDMI 2.0 Eylül 2013’te çıkmıştır. Bu yeni versiyon ile beraber kanal başına TMDS (Transition-minimized differential signaling) 3.4 Gbit/s ‘den 6 Gbit/s’ye, toplam maximum TMDS ise 18 Gbit/s’ye ulaşmıştır. Bunların yanısıra maximum ses çıkışı 49,152 Gbit/s’ye çıkmıştır.

Bu sayede artık 21:9 formatında yayınlar, 1536 kHz’ye kadar ses desteği hayatımıza girmiş bulunmaktadır.

HDMI kablolar, kablo dünyasının bir numaralı iletkeni bakır kullanılarak üretilirler. Bu sebepten dolayı piyasaya ilk çıktığı günden itibaren HDMI kablolar, varolan sistemleri değiştirmeden kolay entegre edilebildikleri için birçok kullanıcı tarafından kullanılmaya başlanmıştır.

hdmi-4

Resim 3: Hitachi Cables Menchester
HDMI kablosu yapısı

 

 

Ekranlama, görüntü ve ses iletiminde büyük öneme sahiptir. Kablonun ekranlama kalitesi arttıkça görüntü çözünürlüğü ve sesin billurluğu artar. HDMI kablolarda bu husus, kablonun kalitesini belirleyen etmenlerden birisidir. Piyasada satılan HDMI kablolarının fiyat aralığı çok geniştir. Bu fiyat farkınının oluşmasında kablo yapımında kullanılan malzemelerin etkisi vardır.

Diğer tüm kablolar gibi HDMI kabloların da CE ve RoHS standartlarına uyması gereklidir.

Piyasada ₺9’dan ₺900 gibi geniş bir aralıkta bu kablolar mevcuttur. Bilinçsiz kulanıcılar ve yetkin olmayan danışmanlar tarafından sıklıkla farklı tercihlere yanlış HDMI kablolar kullanılmakta ve istenilen performans yakalanamamaktadır.

HDMI kablo konnektörleri altın uçlu ve gümüş uçlu olmak üzere ikiye ayrılırlar. Çeşitli iletim hızlarında ve farklı amaçlar için (örneğin cep telefonundan TV’ye, laptoptan TV’ye gibi) tasarlanan modelleri vardır. HDMI kablosunda istenen iletim hızı arttıkça kablo fiyatı ve performansı artmaktadır. Örneğin DVD oynatıcı ile HD TV arasındaki HDMI kablosu ile Blu-Ray veya 3D oynatıcılar ile HD TV arasındaki HDMI kullanılan kablosu yapı olarak farklıdır.

hdmi-5

Resim 4: Pangea Audio HD-24PCe HDMI kablo yapısı

HDMI dijital dünya için vazgeçilmez bir teknoloji olarak 2002 yılından beri video ve ses alanında sürekli gelişmektedir. Bu gelişmelere paralel olarak günlük hayatımızda kullandığımız elektronik cihazlarımızda da kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Artık yanımızdan ayırmadığımız akıllı telefonlarımızı, uyumlu HDMI kablosu ile HD TV’ye bağlayabiliyor ve yüksek çözünürlükte videoları izleme imkanına sahip oluyoruz. Ya da oyun konsollarımızı HDMI kabloları kullanarak televizyona bağlıyor, maximum çözünürlükte, eskiye oranla daha canlı sesler ve efektlerle oyun deneyimi yaşıyoruz.

Renkli günler…

YARARLANILAN KAYNAKLAR

  1. Orçun Taşçı, Ali Tarkan Tekcan, Kazım Sunar, “İletişim Teknolojilerindeki gelişmelerde IPTV’nin Rolü Televizyon Endüstrisi ve Sosyal Yapı Üzerindeki Etkileri”, 2013-09-29
  2. Joseph D. Cornwall (2004-12-31), “Understanding Digital Interconnects”, Audioholics, 2013-09-28.
  3. http://www.hdmi.org/index.aspx, 2013-09-28
  4. HDMI, http://en.wikipedia.org/wiki/Hdmi, 2013-09-29
  5. HDMI, http://www.webopedia.com/TERM/H/HDMI.html, 2013-09-29
  6. Understanding HDMI, http://www.monoprice.com/home/home.asp?pn=help&idx=12, 2013-09-28
  7. Hitachi HDMI Multimedia Interface Cable, http://www.hca.hitachi-cable.com/products/hcm/products/round/HDMI/hdmi-multimedia-interface-cable.php, 2013-09-29
  8. Pangea Audio HD-24PCe HDMI Cable, http://www.wsdistributing.com/pangea-audio-2/hdmi-cables/pangea-hd24pc-hdmi-cable/, 2013-09-29
  9. Cisco High-Definition Multimedia Interface (HDMI) Cable datasheet, Part Number 7003995 Rev , Dec 2011

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *